X
تبلیغات
رایتل

مشاهیر و چهره های ماندگار دره اترک

زندگینامه مشاهیر ، چهره های سرشناس . تلفظ درست کلمه ارد در لغت نامه دهخدا . زندگینامه حکیم فرزانه . عکس نوشته ارد حکیم . بزرگترین فیلسوف ایران . یکی از حکیمان و دانشمندان معروف ایرانی . سخنان ارد بزرگ رهپو . جملات زیبا درموردموفقیت . 10,658,862

ملاسعد تفتازانی

یکشنبه 7 تیر‌ماه سال 1394 11:50 ب.ظ چاپ
ملاسعد تفتازانی از دیگر مشاهیر دره اترک است

زندگینامه:
مسعود بن عمربن عبدالله خراسانی هروی ـ شافعی یا حنفی ـ ملقب به سعد الدین و معروف به ملاسعد تفتازانی، به نوشته روضات و دیگری کتب تراجم مذهب شافعی داشت. در فواید الهیه از علمای حنفیه شمرده شده است. به هر حال از اکابر علمای متبحرین می باشد. در سال 712 تا 722 هـ.ق در دهی تفتازان به نام ، در زندگی شهر «نسا» از بلاد خراسان زاده شد. در فقه و اصول و تفسیر و کلام و منطق و تمامی فنون ادبیه و اکثر علوم متداوله استاد کل و محقق و وحید عصر خود بود . سید شریف جرجانی با آن همه جلالت علمی در بدایت حال بر عظمت و احاطه علمی تفتازانی گواهی داشت و در کار تحقیقاتش التفاظ می نموده است. تا آن که در نتیجه یک بحث علمی که در مجلس تیمور لنگ در میان ایشان وقوع یافت وفاق شان بر نفاق مبدل شد و چنانچه مشهود است بعد از آن در رد و طعن تالیفات تفتازانی اهتمام به کار برد، و اصلاً فروگزاری نمی کرده است.

آقای مقیمی مولف کتاب جغرافیای تاریخی شیروان در مورد محل دفن تفتازانی چنین بیان می کند :«… به منظور آگاهی بیشتر از نحوه زندگانی و محل دفن این دانشمند بزرگ در بهار سال  1355 ش. به روستای تفتازان رفتم. پس از مدتی پرس و جو در روستای قدیمی تفتازان و بازدید از آثار قدیمی و سنگ قبور آثار و علایمی از سنگ قبر این عالم عارف نیافتم. مردم خونگرم روستا هنگامی که از جرین مطلع شدند . ضمن راهنمایی اظهار داشتند معصوم زاده به نام ملاسعد در روستای (کاکلی) سه کیلومتری تفتازان وجود دارد که دارای مقبره و سنگ نوشته نیز هست. با راهنمایی یکی از اهالی به کاکلی که در امتداد دره تفتازان قرار داشت رفتیم. در آن جا خانه ای گلی و نیمه مخروبه دیدم که دو سنگ نوشته قدیمی به رنگ تیره در داخل خانه به صورت عمودی قرار گرفته بود و پارچه سیاه بر روی سنگها کشیده بودند که با اجازه متولی، پارچه را از روی سنگها برداشتیم . بر روی سنگ اصلی نوشته شده بود :«المرحوم المغفور سعد بن حسام الدین بن المرحوم سعد الدین مسعود تفتازانی شب آدینه دهم محرم در تاریخ سنه ثلاث و تسع مائه» با توجه به این سنگ نوشته و اظهار نظر معمرین محلی مقبره مذکور متعلق به نوع سعد الدین تفتازانی است.

… و نیز بر روی سنگ دیگر جمله « فی عاشر محرم الحرام سنه تسع و سبعین و سبعمائه عمل استاد سید الدین» نوشته شده بود. با این قراین و قدمت دره تفتازان و آثار قدیمی و احتمال بردن سنگ قبر ملاسعد الدین اهالی تفتازان در این مورد تاکید زیادی داشتند می توان پذیرفت که قبر این عارف نامی نیز در این جاست .

در فرهنگ معین چنین آمده است .« تفتازانی سعد الدین مسعود بن عمر ( ولادت در تفتازان وفات در سرخس به سال 797 یا 791 هـ.ق»


آثار:

1ـ اربعین در حدیث 2ـ ارشاد الحادی در نحو 3ـ التلویح فی شرح (کشف) حقایق التنقیح در اصول فقه که تنقیح الاصول … را شرح کرده است و از کتب مفید بوده و در سال 1304 هـ. در استانبول و در 327هـ. در قاهره چاپ شده و یک نسخه خطی آن نیز به شماره 905 در مدرسه سپهسالار تهران موجود است. 4ـ تهذیب المنطق و الکلام که از متون بسیار متقن و قسمت منطق آن بهترین کتابی است که در این علم شریف نوشته شده است، به همین جهت مشهور آفاق و محل توجه اکابر محققین و از کتابهای درسی و بحثی بوده و شرحهای بسیاری بر آن نوشته اند که اتقن آنها شرح ملا عبدالله یزدی است که به حاشیه و حاشیه ملا عبدالله معروف است و با چند کتاب دیگر در هند و بارها در ایران نیز به طبع رسید و از کتابهای درسی حوزه می باشد و خود تهذیب المنطق نیز با الفیه ابن مالک یکجا چاپ شده است. 5ـ شرح اربعین نوویه در حدیث که در سال 295 هـ. در تونس و در 1316 هـ در استانبول چاپ شده است. 6ـ شرح تصریف عزی در صرف که نخستین تالیف تفتازانی است و در سال 737 هـ. در پانزده سالگی تالیفش کرده و در استانبول و قاهره چاپ شده است. 7ـ شرح شمسیه کاتبی در منطق که در سال 1312 هـ. در 192 صفحه در استانبول چاپ سنگی شده است. 8ـ شرح عقاید نسفیه که کتاب توحید و عقاید ابوحفص عمر نسفی را شرح کرده و بارها در استانبول و مصر و قازان و قاهره و لکناهور چاپ شده است. 9ـ شرح کشاف. 10ـ شرح مختصر الاحوال حاجبی 11ـ شرح مفتاح العلوم سکاکی 12ـ شرح مقاصد الطالبین فی اصول الدین 13ـ شرح منتهی السوال و الامل فی علمی الاصول و الجدل 14ـ شرح نهج البلاغه 15ـ شرح هدایه سروجی 16ـ ضابطه انتاج الاشکال در منطق 17ـ الفتاوی الحنفیه 18ـ کشف الاسرار و عده الاسرار و عده الابرار که تفسیر پارسی است. 19ـ مفتاح الفقه 20 و 21 ـ مختصر و مطول که بارها در ایران و جاهای دیگر چاپ شده ، و هر دو شرح تلخیص المفتاح خطیب دمشقی است و به تالیف مطول در بیست سالگی شروع کرده است. 22ـ مقاصد الطالبین فی اصول الدین که در سال 784 هـ.ق در سمرقند تالیف شده و خود تفتازانی شرحی بر آن نوشته که در سال 1277 هـ. چاپ و خود کتاب مقاصد نیز در حاشیه آن است. 23ـ النعم السوابغ فی شرح الکلم التوابع للزمخشری که در بیروت و قاهره چاپ شده و غیر اینها در فنون مختلفه که مورد توجه و رغبت و استفاده عموم و علما و تمامی طبقات دانشمندان بوده و شاهدی عادل و برهانی قاطع بر جلالت مقامات علمیه و متانت رای و استقامت سلیقه وی می باشند . کلمات او دارای تمامی مراتب فصاحت و بلاغت می باشد.


منابع:

1)مدرس تبریزی،میرزا محمد علی؛ریحانة الادب،انتشارات خیام، تهران1369،ج1،صص337-340(نقل به مضمون) 2)مقیمی،محمد اسماعیل،جغرافیای تاریخی شیروان،انتشارات آستان قدس رضوی,مشهد 1370،ص250.





زندگینامه دیگر مشاهیر دره زیبای اترک :

نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
ایمیل (پنهان میماند) :
وب/وبلاگ :
متن نظر :